• حیطه های رشد انسان (Domains of Human Development)
  • تقریبا نیم قرن پیش بنجامین بلوم (1956) برای طبقه بندی اهداف تربیتی, یک نظام طبقه بندی ابداع نمود.

    بنیامین بلوم

    عکس از: http://projects.coe.uga.edu

    وی در طبقه بندی خود سه دسته از اهداف تربیتی را به وجود آورد وهرکدام از آنها را یک حیطه پنداشت.

    سه حیطه عمده وی عبارت بودند از:شناختی, عاطفی وروانی-حرکتی.حیطه های بلوم با یک تغییر مهم برای طبقه بندی تحقیقات رشد انسان به کار می رود.اضافه کردن یک حیطه دیگر به نام حیطه جسمانی موجب تغییر مهمی در آن می شود.

    این چهار  حیطه ما را قادر می سازند که مطالعه خود در مورد رشد انسان را به طور مرتب سازمان دهیم.

    حیطه شناختی

    حیطه شناختی که رشد هوشی انسان را بررسی می کند که در طول تاریخ مورد توجه عمده متخصصان رشد بوده است(به خصوص توسط ژان پیاژه).مثال هایی از رشد شناختی (کودک کلاس سوم)مهارت خواندن, حل مساله در ریاضیات, سنجش واقعیت ها در مطالعات اجتماعی.

    حیطه عاطفی

    حیطه عاطفی, عمدتا به جنبه های احساسی واجتماعی رشد انسان می پردازد.

    بنابراین, اغلب به این حیطه با عنوان حیطه اجتماعی-عاطفی اشاره می شود, واین واژه برای اکثر ما قابل فهم تراست.حال با در نظر گرفتن دانش آموز کلاس سوم به جنبه هایی از قبیل احساس خودسودمندی وقابلیت او در رابطه با همکلاسی ها متمرکز می شود.

    حیطه روانی-حرکتی یا حرکتی

    رشد حرکتی انسان وعوامل تاثیرگذار بر آن دراین حیطه جای می گیرد.در این حیطه توجه ما در مورد دانش آموز کلاس سوم تغییر کرده وبه سمت آزمایش وبررسی توانایی نوشتن با دست, تکنیک حرکتی وسطح بالیدگی او در دویدن وپریدن وپرتاب کردن وتوانایی او در انجام حرکات موزون معطوف می گردد.

    اگر چه بلوم تنها سه حیطه را مطرح کرد اما احساس می شود برای تکمیل تمام جنبه های رشد انسان حیطه چهارمی نیز لازم است.حیطه چهارم تغییرات جسمانی را شامل می شود.

    حیطه جسمانی

    حال برای دانش آموز, انواع تغییرات بدنی وجسمانی مثل افزایش قد و وزن , افزایش یا کاهش چربی بدن , دامنه حرکت حول مفصل یا استقامت قلبی عروقی را در نظر می گیریم.اگرچه این عوامل بر دیگر حیطه ها تاثیر دارند, اما می توانند به طور واضحی از دیگران تمایز داده شوند.

    نهایتا اینکه اگر چه این حیطه ها در سازماندهی مطالعه رشد انسانی بسیار مثمرثمرهستند, اما باید به یاد داشته باشیم که این طرح سازمانی نیز تا حدودی ساخته انسان است.

    در حقیقت این حیطه ها با یکدیگردر ارتباط دائم هستند.هرکدام از این حیطه ها برتمام حیطه های دیگر تاثیر گذاشته وبه نوبه خود از تمام حیطه های دیگر تاثیر می پذیرند.به عنوان مثال, آیا عملکرد شما در یک امتحان نوشتاری (حیطه شناختی)تحت تاثیر وضعیت احساسیتان (حیطه عاطفی)قرار می گیرد؟آیا قدرت عضلانی (حیطه جسمانی)عملکرد ورزشی شما (حیطه روانی حرکتی)را تحت تاثیر قرار می دهد؟

    1. چون تعامل حیطه ها در رشد انسان بسیار زیاد است, مجزا کردن هر یک از حوزه های رشد مشکل است.

    منبع :

    رشد حرکتی انسان، پاین وایساکس، 2002

    پاسخ دهید