• چرخه پورين- نوكلئوتيد ( purine nucleotide cycle )
  •    در اثر نياز به انرژي زياد حين ورزش شديد، شكسته­شدن ATP درون سلول عضلاني افزايش يافته و به ADP و سرانجام به AMP (آدنوزين مونو فسفات)تجزيه مي­شود. AMP مي­تواند به آدنورين تجزيه شود كه در اين صورت ميل به خروج از سلول عضلاني پيدا مي­كند. راه دوم اين است كه AMP‌طي واكنشي برگشت­ ناپذير، توسط آنزيم  AMP دآميناز، به IMP (اينوزين مونو فسفات)تبديل شده كه در اين حين، NH3 از آن جدا مي­­شود؛ سپس طي دو واكنش ديگر، بازپس دهي آمين يا رآميناسيون انجام گرفته و مجددأ AMP تشكيل مي­گردد. اگر راه دوم صورت گيرد، مسير تبديل AMP به IMP و تشكيل دوباره AMP، چرخه­ي پورين- نوكلئوتيد ناميده مي­شود.

       به طور كلي، چرخه­ي پورين- نوكلئوتيد حين ورزش روند فزاينده­اي دارد و فعاليت آن در تارهاي تند انقباض نسبت به نوع كند انقباض، بيشتر است؛ كه ممكن است به سبب سطح بيشتر فعاليت تام AMP دآميناز، درتارهاي  تند­ تنش باشد. اين چرخه داراي اهميت سوخت­ و­ سازي ويژه­اي است كه برخي از جنبه­هاي آن در ذيل بيان مي­شود.

    1-    حفظ نسبت ATP به ADP حين انقباض عضلاني: AMPD مسير اصلي برداشت AMP آزاد توليدي در راه هيدروليز ATP است. با كند شدن روند افزايش AMP آزاد، فعاليت آدنيلات كيناز در جهت ساخت ATP از ADP فزوني پيدا مي­كند. چنين فعاليت آنزيمي از انباشت بيشتر ADP توليدي در نتيجه­ي فعاليت «ATP آز» جلوگيري مي­نمايد. در نتيجه سطح بالاتر نسبت ATP به ADP حفظ شده تا بدين وسيله عملكرد انقباض عضلاني را تسهيل نمايد.

    2-    مهار از دست رفتن خالص نوكلئوتيدها: اگر AMP به آدنوزين تبديل شود، در هر لحظه مي­تواند محيط سلولي را ترك كرده و سبب از دست رفتن خالص آدنين نوكلئوتيدها شود؛ در حاليكه اگر در چرخه­ي پورين- نوكلئوتيد، دآمينه و سپس رآمينه شود، دوباره مي­تواند به AMP تبديل شده و مخزن نوكلئوتيدهاي عضله (كه پيش­ساز ساخت ATP هستند)ترميم شود.

    3-    كاهش اسيديته توسط آمونياك توليد شده: با اجراي فعاليت بدني بيشينه، غلظت يون هيدروژن (H+)افزايش مي­يابد. آمونيوم (NH3)توليد شده در مرحله­ي دآميناسيون، مي­تواند با H+ حاصل از لاكتات تركيب شده و آمونياك (NH4)توليد نمايد. با اين حال نقش بافري آمونيوم، در برابر حجم لاكتات و H+ توليدي در ورزش­هاي شديد قابل ملاحظه نيست اما براي ورزش هاي زير بيشينه اين نقش بارز است.

    4-    تنظيم سوخت و ساز كربوهيدرات: NH3 توليدي در چرخه، نقش محرك براي آنزيم PFK (فسفو­فروكتو­كيناز) داشته و IMP نيز تحريك كننده­ي آنزيم فسفوريلاز b به شمار مي­رود. اين آنزيم­ها براي عمل گليكوليز نقش كليدي دارند؛ با اين­حال احتمال اين­كه ساير عوامل بر تحريك آن­ها نقش مهم­تري داشته باشند بيشتر است.

    منبع: ورزش و متابوليسم، ترجمه­ي: دكتر عباسعلي گائيني- دكتر فرزاد ناظم، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم (1385).

    دیدگاه‌ها غیرفعال هستند.